จัดลำดับตาม “จุดคานงัดเชิงระบบ” — นโยบายปัจจุบันลงแรงที่การชดเชยตัวบุคคล (พลังต่ำ) มากที่สุด และแตะคุณภาพครู/การจัดสรร (แกนของวงจรความเหลื่อมล้ำ) น้อยที่สุด
จุดคานงัดที่มีพลังสูงสุดคือการ เปลี่ยนกฎการจัดสรรทรัพยากร รองลงมาคือ การกระจายครูคุณภาพ และ การเปลี่ยนตัวชี้วัดความสำเร็จ จาก “การเข้าถึง” เป็น “การเรียนรู้อย่างเป็นธรรม”
ปฏิรูปการจัดสรรงบเป็นแบบ “ถ่วงน้ำหนักตามความจำเป็น” (ความยากจน พื้นที่ห่างไกล ความพิการ ภาษา) แทนรายหัวเท่ากัน — โมเดล pupil premium · คือการยกระดับหลัก ม.60(3) (จัดสรรตามจำเป็น “เพื่อความเป็นธรรม”) ให้เหนือกว่า ม.60(1) (อุดหนุนรายหัว “เท่าเทียมกัน”) ที่ใช้เป็นหลักอยู่
ผูกความรับผิด (accountability) กับการลดช่องว่าง “ผลลัพธ์การเรียนรู้” ตามฐานะ/พื้นที่ พร้อมเปิดเผยข้อมูลรายพื้นที่ต่อสาธารณะ
สร้างแรงจูงใจ (เงิน/ความก้าวหน้า) ให้ครูเก่งไปโรงเรียนเปราะบาง + ยกระดับระบบผลิตครู — ใช้อำนาจ กสศ. ม.5(3)(6) ประกอบ พ.ร.บ. 2542 ม.52 + หมวด 7 (รัฐพึงจัดสรรงบและตั้งกองทุนพัฒนาครูให้เพียงพอ · ยกระดับครูเป็นวิชาชีพชั้นสูง) ที่บัญญัติไว้แต่ยังบังคับใช้ไม่เต็มศักยภาพ
ปิดจุดรั่วแรกของวงจรชีวิต (เด็ก 21.3% ไม่ได้เตรียมพร้อม) พิจารณาขยาย/อุดหนุนอนุบาลเต็มจำนวนสำหรับครัวเรือนยากจน
จากที่พิสูจน์แล้วว่าดึงเด็กกลับได้กว่า 3 แสนคน/ปี ใช้ iSEE เชื่อมข้ามกระทรวงทำ case management รายบุคคล เน้นกลุ่มภาคบังคับก่อน
ทุน + แนะแนว + ระบบติดตามเฉพาะกลุ่มยากจนพิเศษ ตั้งเป้ายก 13.49% เข้าใกล้ค่าเฉลี่ยประเทศ เชื่อม กยศ. เชิงรุก
ตั้งผู้รับผิดชอบผลลัพธ์ความเสมอภาคที่บูรณาการ ศธ./อว./มท./สธ./พม. ด้วยเป้าหมายและงบร่วม
ตั้งเพดานงบการศึกษา/GDP ขั้นต่ำ และปรับส่วนผสมจากเงินเดือนสู่การพัฒนาคุณภาพ/ความเสมอภาค
สร้างกลไก grievance/redress ที่ประชาชนใช้ได้จริงเมื่อรัฐไม่ทำหน้าที่ตาม ม.54
กฎหมาย/สิทธิระดับรัฐธรรมนูญก้าวหน้า · กสศ. + iSEE + ฐานข้อมูลระยะยาวระดับแนวหน้าโลก · ความสำเร็จเชิงการเข้าถึงในอดีต · กยศ. ปฏิรูป 2566
การคลังหดตัว + จัดสรร input-based · ครูไม่ครบ/กระจายไม่เท่า · โรงเรียนเล็กจำนวนมาก · ธรรมาภิบาลกระจัดกระจาย · ผลลัพธ์ PISA ตกต่อเนื่อง
Zero Dropout พิสูจน์ผลแล้ว · ข้อมูลเชื่อมข้ามกระทรวงทำ precision targeting · EdTech ลดข้อจำกัดพื้นที่ · สังคมสูงวัยเพิ่มแรงจูงใจลงทุนคน
ความยากจน/หนี้/สังคมสูงวัย (โครงสร้าง) · learning loss สะสม · ความไม่ต่อเนื่องเชิงนโยบาย · งบหดต่อเนื่อง
ทุกข้อเสนอควรผ่านการนำร่องและประเมินผลกระทบในบริบทไทยก่อนขยายผล ยินดีรับความเห็น ข้อโต้แย้ง และการต่อยอดจากนักวิจัย ผู้กำหนดนโยบาย และผู้ปฏิบัติ
ส่งความเห็น / ร่วมแลกเปลี่ยน →